ZEYT襤NYAININ SINIFLANDIRILMASI




 

 

 

Babakanl覺k Mevzuat覺 Gelitirme ve Yay覺n Genel Müdürlüü

 

7 Austos 2010 CUMARTES襤                    Resmî Gazete                                        Say覺 : 27665

 

TEBL襤

 

Tar覺m ve Köyileri Bakanl覺覺ndan:

 

TÜRK GIDA KODEKS襤 ZEYT襤NYAI VE P襤R襤NA YAI TEBL襤襤 (TEBL襤 NO: 2010/35)

 

                Amaç

 

                               MADDE 1 –(1) Bu Tebliin amac覺, zeytinyalar覺 ve pirina yalar覺n覺n tekniine uygun ve hijyenik ekilde üretim, haz覺rlama, ileme, muhafaza, depolama, ta覺ma ve pazarlanmas覺n覺 salamak üzere özelliklerini belirlemektir.

 

                Kapsam

 

                               MADDE 2 –(1) Bu Tebli, zeytinyalar覺 ve pirina yalar覺n覺 kapsar.

 

                Dayanak

 

                               MADDE 3 –(1) Bu Tebli, 27/5/2004 tarihli ve 5179 say覺l覺 G覺dalar覺n Üretimi, Tüketimi ve Denetlenmesine Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Deitirilerek Kabulü Hakk覺nda Kanun’un 7'nci ve 8'inci maddelerine dayan覺larak haz覺rlanm覺t覺r.

 

                Tan覺mlar

 

                               MADDE 4 –(1) Bu Teblide geçen;

 

                               a) Ham pirina ya覺: Pirinan覺n çözücülerle ekstraksiyonu veya dier fiziksel ilemler sonucu elde edilen, reesterifikasyon ileminden geçmemi, dier yalar ve kar覺覺mlar覺 ile kar覺t覺r覺lmam覺, dorudan tüketime uygun olmayan, rafinasyon veya teknik amaçl覺 kullan覺ma uygun yad覺r.

 

                               b) Pirina ya覺: Rafine pirina ya覺 ve dorudan tüketime uygun natürel zeytinyalar覺 kar覺覺m覺ndan oluan, serbest ya asitlii oleik asit cinsinden her 100 gramda 1,0 gramdan fazla olmayan yad覺r.

 

                               c) Rafine pirina ya覺: Ham pirina ya覺n覺n doal trigliserid yap覺s覺nda deiiklie yol açmayan metotlarla rafine edilmeleri sonucu elde edilen ve serbest ya asitlii oleik asit cinsinden her 100 gramda 0,3 gramdan fazla olmayan yad覺r.

 

                               ç) Zeytinya覺: Sadece zeytin aac覺, Olea europaea L. meyvelerinden elde edilen yalard覺r. Çözücü kullan覺larak ekstrakte edilen veya reesterifikasyon ilemi ile doal trigliserid yap覺s覺 deitirilmi yalar ve dier yalarla kar覺覺m覺 bu tan覺m覺n d覺覺ndad覺r.

 

                               1) Natürel zeytinya覺: Zeytin aac覺 meyvesinden doal niteliklerinde deiiklie neden olmayacak bir 覺s覺l ortamda, sadece y覺kama, dekantasyon, santrifüj ve filtrasyon ilemleri gibi mekanik veya fiziksel ilemler uygulanarak elde edilen; kendi kategorisindeki ürünlerin fiziksel, kimyasal ve duyusal özelliklerini ta覺yan yalar覺 ifade eder.

 

                               Natürel zeytinyalar覺;

 

                               aa) Natürel s覺zma zeytinya覺: Dorudan tüketime uygun, serbest ya asitlii oleik asit cinsinden her 100 gramda 0,8 gramdan fazla olmayan yalar,

 

                               bb) Natürel birinci zeytinya覺: Dorudan tüketime uygun, serbest ya asitlii oleik asit cinsinden her 100 gramda 2,0 gramdan fazla olmayan yalar,

 

                               cc) Ham zeytinya覺/Rafinajl覺k: Serbest ya asitlii oleik asit cinsinden her 100 gramda 2,0 gramdan fazla olan veya duyusal ve karakteristik özellikleri bak覺m覺ndan dorudan tüketime uygun olmayan, rafinasyon veya teknik amaçl覺 kullan覺ma uygun yalar

 

olarak s覺n覺fland覺r覺l覺r.

 

                               2) Rafine zeytinya覺: Ham zeytinya覺n覺n doal trigliserid yap覺s覺nda deiiklie yol açmayan metotlarla rafine edilmeleri sonucu elde edilen ve serbest ya asitlii oleik asit cinsinden her 100 gramda 0,3 gramdan fazla olmayan yad覺r.

 

                               3) Riviera zeytinya覺: Rafine zeytinya覺 ile dorudan tüketime uygun natürel zeytinyalar覺 kar覺覺m覺ndan oluan ve serbest ya asitlii oleik asit cinsinden her 100 gramda 1,0 gramdan fazla olmayan yad覺r.

 

                               4) Çenili zeytinya覺: Zeytinyalar覺na deiik baharat, bitki, meyve ve sebzelerin ilave edilmesi ile elde edilen ve dier özellikleri aç覺s覺ndan bu Tebli kapsam覺nda kendi kategorisindeki ürünlerin özelliklerini ta覺yan yad覺r.

 

                               d) Zeytinya覺 Komisyonu: Ulusal G覺da Kodeksi Komisyonunun oluturduu, Kat覺 ve S覺v覺 Yalar 襤htisas Alt Komisyonunun, Zeytinya覺 Çal覺ma Grubudur.

 

                Ürün özellikleri

 

                               MADDE 5 –(1) Bu Tebli kapsam覺ndaki ürünlere ait özellikler aa覺da verilmitir;

 

                               a) Zeytinyalar覺 ve pirina yalar覺n覺n kalite ve safl覺k kriterleri EK- 1’de verilmitir.

 

                               b) Natürel zeytinyalar覺 ile ilgili duyusal özellikler Ek-2’de verilmitir.

 

                               c) Çenili ve/veya aromal覺 zeytinyalar覺na sadece Ek-1’de yer alan kalite ve safl覺k kriterleri ile ilgili hükümler uygulan覺r. Bu ürünler için Ek-2’de yer alan duyusal özellikler dikkate al覺nmaz.

 

                               ç) Zeytinya覺 dier s覺v覺 yalara ve dier s覺v覺 yalar zeytinya覺na kar覺t覺r覺lamaz.

 

                Özel hükümler

 

                               MADDE 6 –(1) Yurt içinde üretilen zeytinya覺n覺n klimatolojik ve agronomik koullar覺na göre sterol kompozisyonunda Delta-7-stigmastenol ve toplam sterol içerikleri ile ultraviyole 覺覺覺nda özgül sourma kriterlerinde oluabilecek deiiklikler Zeytinya覺 Komisyonu taraf覺ndan belirlenir. Özel hükümler ithalatta uygulanmaz.

 

                Katk覺 maddeleri

 

                               MADDE 7 –(1) Bu Tebli kapsam覺ndaki ürünlerde kullan覺lacak katk覺 maddeleri, 22/5/2008 tarihli ve 26883 say覺l覺 Resmi Gazete’de yay覺mlanan Türk G覺da Kodeksi – Renklendiriciler ve Tatland覺r覺c覺lar D覺覺ndaki G覺da Katk覺 Maddeleri Teblii’ne uygun olmal覺d覺r. Bu Teblie ilave olarak;

 

                               a) Natürel zeytinyalar覺na hiçbir g覺da katk覺 maddesi ilave edilemez.

 

                               b) Rafine zeytinya覺, riviera zeytinya覺, rafine pirina ya覺 ve pirina ya覺na rafinasyon ilemi s覺ras覺nda kaybolan doal alfa tokoferollerin yeniden kazand覺r覺lmas覺 amac覺yla alfa tokoferol ilavesi yap覺labilir. Ancak son üründe alfa tokoferol konsantrasyonu 200 mg/kg’覺 geçmemelidir.

 

                Aroma maddeleri

 

                               MADDE 8 –(1) Zeytinyalar覺nda kullan覺lacak doal aroma maddeleri Türk G覺da Kodeksi Yönetmelii’nin G覺da Aroma Maddeleri Bölümü’nde yer alan hükümlere uygun olmal覺d覺r.

 

                Bulaanlar

 

                               MADDE 9 –(1) Bu Tebli kapsam覺nda yer alan ürünlerdeki bulaanlar覺n miktarlar覺, 17/5/2008 tarihli ve 26879 say覺l覺 Resmî Gazete’de yay覺mlanan Türk G覺da Kodeksi - G覺da Maddelerindeki Belirli Bulaanlar覺n Maksimum Limitleri Hakk覺nda Tebli’de yer alan hükümlere uygun olmal覺d覺r.

 

                Pestisit kal覺nt覺lar覺

 

                               MADDE 10 –(1) Bu Tebli kapsam覺nda yer alan ürünlerdeki pestisit kal覺nt覺 miktarlar覺, 31/12/2009 tarihli ve 27449 (6 nc覺 Mükerrer) say覺l覺 Resmî Gazete’de yay覺mlanan Türk G覺da Kodeksi - G覺da Maddelerinde Bulunmas覺na 襤zin Verilen Pestisitlerin Maksimum Kal覺nt覺 Limitleri Teblii’nde yer alan hükümlere uygun olmal覺d覺r.

 

                Hijyen

 

                               MADDE 11 –(1) Bu Tebli kapsam覺ndaki ürünler, Türk G覺da Kodeksi Yönetmelii’nin G覺da Hijyeni Bölümü’nde yer alan genel kurallara uygun olarak üretilmeli ve 6/2/2009 tarihli ve 27133 say覺l覺 Resmî Gazete’de yay覺mlanan Türk G覺da Kodeksi - Mikrobiyolojik Kriterler Teblii’nde yer alan hükümlere uygun olmal覺d覺r.

 

                襤yeri özellikleri

 

                               MADDE 12 –(1) Bu Tebli kapsam覺ndaki ürünleri üreten iyerleri, Türk G覺da Kodeksi Yönetmelii’nin G覺da Maddeleri Üreten 襤yerlerinin Ta覺mas覺 Gereken Özellikler Bölümü’nde yer alan genel kurallara uygun olmal覺d覺r.

 

                Ambalajlama, etiketleme ve iaretleme

 

                               MADDE 13 –(1) Bu Tebli kapsam覺nda yer alan ürünler; Türk G覺da Kodeksi Yönetmelii’nin Ambalajlama –Etiketleme ve 襤aretleme Bölümü’nde ve 25/8/2002 tarihli ve 24857 say覺l覺 Resmî Gazete’de yay覺mlanan Türk G覺da Kodeksi – G覺da Maddelerinin Genel Etiketleme ve Beslenme Yönünden Etiketleme Kurallar覺 Teblii’nde yer alan hükümlerine uygun olmal覺d覺r. Bu hükümlere ilave olarak;

 

                               a) Zeytinya覺na çeni ve/veya aroma ilave edilmesi halinde ürün ad覺ndan önce çeni ve/veya aroma maddesinin ad覺 ürün ad覺 ile ayn覺 punto büyüklüünde olacak ekilde belirtilmelidir.

 

                               b) Sadece natürel s覺zma zeytinyalar覺 ve natürel birinci zeytinyalar覺 etiketlerinde ilgili mevzuat覺na uygun olarak corafi iaret ta覺yabilir.

 

                               c) Pirina ya覺 hiçbir koulda zeytinya覺 olarak adland覺r覺lamaz. 

 

                               ç) Bu Tebliin 4 üncü maddesinde yer alan tan覺mlara uygun olarak üretilmi zeytinyalar覺nda aa覺daki bilgiler de etikette yer alabilir.

 

                               1) Natürel s覺zma zeytinya覺 için; “zeytinin yaln覺zca mekanik olarak ilenmesi ile elde edilmi üstün kalitede zeytinya覺”

 

                               2) Natürel birinci zeytinya覺 için; “zeytinin yaln覺zca mekanik olarak ilenmesi ile elde edilmi zeytinya覺”

 

                               3) Riviera zeytinya覺 için; “rafinasyona tabi tutulan zeytinyalar覺 ve dorudan zeytinden elde edilen natürel yalar覺 içerir”

 

                               4) Pirina ya覺 için; “pirinan覺n ekstraksiyonundan elde edilen ham pirina ya覺n覺n rafinasyonu ile üretilen rafine pirina ya覺 ve dorudan zeytinden elde edilen natürel yalar覺 içerir/yalardan oluur” veya “Pirina ya覺n覺n rafinasyonu ile elde edilen yalar ve dorudan zeytinden elde edilen natürel yalar覺 içerir.”

 

                               d) “ilk souk bask覺” ifadesi sadece 27 °C’nin alt覺nda hidrolik pres kullan覺larak zeytin hamurunun ilk mekanik s覺k覺lmas覺ndan elde edilen natürel s覺zma ve natürel birinci zeytinyalar覺 için kullan覺labilir.

 

                               e) “Souk s覺k覺m” ifadesi zeytin hamurunun 27 °C’nin alt覺nda perkolasyonu veya santrifüjü ile elde edilen natürel s覺zma veya natürel birinci zeytinyalar覺 için kullan覺labilir.

 

                               f) Tat ve/veya kokuya ilikin duyusal özellikler sadece natürel s覺zma ve natürel birinci zeytinya覺 için, Türk G覺da Kodeksi - Zeytinya覺 ve Pirina Ya覺 Numune Alma ve Analiz Metotlar覺 Tebliinin duyusal özelliklere ilikin 10 no’lu Ekinin 3.3 maddesinde yer alan ifadeler, ayn覺 ekte yer alan metoda göre deerlendirilmi olmas覺 kouluyla, kullan覺l覺r.

 

                               g) Bu Tebli kapsam覺nda dorudan tüketime sunulan ürünler nihai tüketiciye dökme olarak sat覺a sunulamaz.

 

                               ) Ürün etiketinde asitlik veya maksimum asitlik belirtilecekse, peroksit deeri, mumsu madde, ultraviyole 覺覺nda özgül sourma deerleri ile birlikte ayn覺 yüzde ve ayn覺 boyutta olmal覺d覺r. Bu deerler, Türk G覺da Kodeksi -Zeytinya覺 ve Pirina Ya覺 Numune Alma ve Analiz Metotlar覺 Teblii çerçevesinde tespit edilmelidir.

 

                Ta覺ma ve depolama

 

                               MADDE 14 –(1) Bu Tebli kapsam覺ndaki ürünlerin ta覺nmas覺 ve depolanmas覺, Türk G覺da Kodeksi Yönetmelii’nin G覺dalar覺n Ta覺nmas覺 ve Depolanmas覺 Bölümü’nde yer alan kurallara uygun olmal覺d覺r.

 

                Numune alma ve analiz yöntemleri

 

                               MADDE 15 –(1) Bu Tebli kapsam覺nda yer alan ürünlerden numune al覺nmas覺 ve analizleri, Türk G覺da Kodeksi Yönetmelii’nin “Numune Alma ve Analiz Metotlar覺 Bölümü” ve Türk G覺da Kodeksi Zeytinya覺 ve Pirina Ya覺 Numune Alma ve Analiz Metotlar覺 Tebliinde belirtilen hükümlere uygun olarak yap覺lmal覺d覺r.

 

                               (2) Türk G覺da Kodeksi Zeytinya覺 ve Pirina Ya覺 Numune Alma ve Analiz Metotlar覺 Teblii’nde yer almayan analizler için uluslararas覺 kabul görmü analiz metotlar覺 kullan覺lmal覺d覺r.

 

                Tescil ve denetim

 

                               MADDE 16 –(1) Bu Tebli kapsam覺nda yer alan ürünleri üreten iyerleri; tescil ve izin, ithalat ilemleri, kontrol ve denetim s覺ras覺nda bu Tebli hükümlerine uymak zorundad覺r. Bu hükümlere uymayan iyerleri hakk覺nda 27/5/2004 tarihli ve 5179 say覺l覺 G覺dalar覺n Üretimi, Tüketimi ve Denetlenmesine Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Deitirilerek Kabulü Hakk覺nda Kanun hükümlerine göre yasal ilem yap覺l覺r.

 

                               (2) Bu Teblide yer alan hükümlerin uygulanmas覺 ile ilgili denetim 5179 say覺l覺 Kanuna göre Tar覺m ve Köyileri Bakanl覺覺 taraf覺ndan yerine getirilir.

 

                Yürürlükten kald覺r覺lan mevzuat

 

                               MADDE 17 –(1) 3/8/2007 tarihli ve 26602 say覺l覺 Resmî Gazete'de yay覺mlanarak yürürlüe giren Türk G覺da Kodeksi - Zeytinya覺 ve Pirina Ya覺 Teblii (Tebli No:2007/36) yürürlükten kald覺r覺lm覺t覺r.

 

                               GEÇ襤C襤 MADDE 1 –(1) Halen faaliyet gösteren ve bu Tebli kapsam覺ndaki ürünleri üreten iyerlerince üretilmi veya üretilecek olan natürel ikinci zeytinya覺, karma pirina ya覺, çenili zeytinya覺 ve ham zeytinya覺 1/8/2011 tarihine kadar  3/8/2007 tarihli ve 26602 say覺l覺 Resmî Gazete'de yay覺mlanan Türk G覺da Kodeksi - Zeytinya覺 ve Pirina Ya覺 Teblii (2007/36) hükümlerine göre piyasada yer alabilir.

 

                Yürürlük

 

                               MADDE 18 –(1) Bu Tebliin  13 üncü maddesinin birinci f覺kras覺n覺n (f) bendi 1/3/2011 tarihinde, () bendi 1/8/2011 tarihinde, dier maddeleri ise yay覺m覺 tarihinde yürürlüe girer.

 

                Yürütme

 

                               MADDE 19 –(1) Bu Tebli hükümlerini Tar覺m ve Köyileri Bakan覺 yürütür.

 

Ek-1

 

 

(1) Aktif alüminyum oksitten geçirildikten sonra, örnein 270nm dalga boyunda ölçülen özgül sourmas覺 0,11’e eit veya daha az olmal覺d覺r.

 

(2) 300 mg/kg ile 350 mg/kg aras覺nda mumsu maddelere sahip olduunda, bu ya覺n ham zeytinya覺 olarak tan覺mlanabilmesi için, toplam alifatik alkol içerii ≤350 mg/kg veya eritrodiol + Uvaol içerii ≤% 3,5 olmas覺 gerekmektedir.

 

(3) 300 mg/kg ile 350 mg/kg aras覺nda mumsu maddelere sahip olduunda, bu ya覺n ham pirina ya覺 olarak tan覺mlanabilmesi için, toplam alifatik alkol içerii >350 mg/kg veya eritrodiol + Uvaol içerii >% 3,5 olmas覺 gerekmektedir.

 

(4) Yurt içinde üretilen yemeklik zeytinya覺n覺n klimatolojik ve agronomik koullara göre özelliklerinde oluabilecek deiiklikler, zeytinya覺 komisyonu taraf覺ndan zeytin üretim bölgelerinden gelen izleme çal覺malar覺n覺n deerlendirilmesiyle belirlenir. Özel hükümler ithalatta uygulanmaz.

 

(5) Kapiler kolonda ayr覺labilen veya ayr覺lamayan toplam izomerler

 

Ek-2

 

 

*Meyvemsi özellik ortancas覺 0’a eit olduunda kusurlar覺n ortancas覺 3,5’a eit ya da 3,5’dan küçük olsa bile ham zeytinya覺 olarak kabul edilir.

 

 

 

Kaynak: Resmî Gazete