AMBALAJ VE ET襤KET




Elinize ald覺覺n覺z ürünün ambalaj覺  gerçekten içerisindeki naturel s覺zma zeytinya覺n覺 koruyabiliyor mu? Sormam覺z gereken as覺l soru bu. Market raflar覺nda görüümüz onlarca çeit zeytinyalar覺ndan acaba hangisi kalite ve sal覺a önem veriyor, içerisine konulan ürünün g覺da maddesi olduu düünülürse d覺 artlara kar覺 hangisi daha korunakl覺 ? HANG襤 ZEYT襤NYAI ? Soruyoruz ? Ambalaj覺n üzerinde bulunan etiket ne derece doru yada içerisindeki ürünle bire bir örtüüyor ?

 

Hep kalite ve sal覺ktan bahsettik, insan vücuduna yarayan antioksidan ve fenol bileikleri nas覺l koruyaca覺z ? Ambalaj yap覺ld覺覺 ilk gün sahip olduu kimyasal ve duyusal deerleri market raflar覺nda da korunabiliyor mu? Tüketici kullan覺m s覺ras覺nda ilk deerlerinin % kaç覺na ulaabiliyor sorgulamak gerekiyor. Pet ielerde yada saydam ielerde market raflar覺nda bulunan naturel s覺zma zeytinyalar覺 ne kadar koruma alt覺na al覺nm覺, bu ambalajlar覺n naturel s覺zma zeytinyalar覺na zarar覺 var m覺 ? Son kullan覺m tarihleri hangi artlara göre yaz覺lm覺, marketlerde naturel s覺zma zeytinyalar覺na ait bir alan var m覺 , rastgele mi konuyor, market yada al覺veri yapt覺覺n覺z sat覺c覺 ürünü ne kadar tan覺yor , düündünüz mü?

 

Üzerinde Naturel S覺zma Zeytinya覺 yazan her ürün gerçekten '' NATUREL SIZMA ZEYT襤NYAI '' m覺 ? Ülke koullar覺nda üretilen Naturel S覺zma Zeytinya覺 miktar覺 toplam üretilen zeytinyalar覺 içerisinde %10 luk bir dilime isabet ederken her tarafta, pazarda yol üzerinde üstelik etiketsiz ve pet ielerde sat覺lan hep doal ve naturel s覺zma diye sat覺lan yalar ne kadar gerçei yans覺t覺yor ?

 

 

Naturel S覺zma Zeytinyalar覺n覺 dört önemli faktörden korumak gerekiyor,ambalaj yap覺l覺rken dikkaet edilmesi gereken konular覺n en önemlisi bu belkide, çok iyi bir ürün ç覺kard覺n覺z ancak ambalaj覺 yanl覺 seçtiniz,maalesef içerisine koyduunuz ürün 1 gün sonra kimyasal ve duyusal deerlerini yitirecek ve kusurlu bir ya olarak kar覺m覺za ç覺kacakt覺r.

 

1- IIK (GÜN III)  FAKTÖRÜ

2- HAVA (OKS襤JEN) FAKTÖRÜ

3- ISI (SICAKLIK) FAKTÖRÜ

4- NEM VE SU FAKTÖRÜ 

 

Ambalaj seçimine yukar覺da sayd覺覺m覺z dört önemli faktörü engelleyecek ürünler kullanmal覺y覺z. Koyu renkli cam ieler, contal覺 vidal覺 kapaklar,g覺daya uygun içi lakl覺 tenekeler zeytinya覺 ambalaj覺 için en uygun seçimlerdir.Özellikle koyu renkli ambalajlar s覺ras覺 ile yeil, kahverengi,turkuaz ve patl覺can moru (violet glass) ielerdir. Bir çok yerde özel zeytinyalar覺 için krom nikel ambalajlar bile oluturulmutur. Ambalaj seçimi üreticinin ve tüketicinin zeytinya覺na bak覺 eklinide ortaya koymaktad覺r.Zeytinya覺n覺n deerini bilenler bu ürüne parfüm gibi yaklaanlar, küçük ielerde, özel ilaç gibi muamele edenler hatta Naturel S覺zma Zeytinya覺n覺n eczanelerde sat覺lmas覺n覺 isteyenler bile var.

 

Bir çok ürün, ucuz olduundan pet ielere konulmaktad覺r. Pet ielerin birletirilmesinde kullan覺lan kimyasal maddeleri zeytinya覺n覺n içerisinde bulunan ya asitleri çözmekte ve kanserojen etkiye sebep olmaktad覺r.Üzerine bir de bulunduklar覺 ortamda gün 覺覺覺 ald覺覺nda zeytinya覺n覺n içerisinde bulunan klorofil maddesi etkileime girerek yine zeytinya覺n覺n içerisinde bulunan ya asitlerini parçalayarak kusur oluturmaktad覺r. Klorofil parçalanmas覺ndan dolay覺 zeytinya覺nda renk bozulmalar覺 ortaya ç覺kmakta ve zeytinya覺 filtre edilmemise a覺r kokulara (posa-K覺z覺ma),serbest ya asitliinin yükselmesine,zeytinya覺n覺n ac覺lamas覺na,peroksit art覺覺na sebep olmaktad覺r. Sat覺 noktalar覺nda çal覺an  personel eitilmediinden ürün stoklama ve raf konumundaki hatalar yüzünden  naturel s覺zma zeytinyalar覺 ilk günkü deerinden uzaklaarak kalitesini ve sal覺kl覺 olma özelliini yitirmektedir.

Ayr覺ca mutfakta kullan覺m覺 yönünden de bakmak laz覺m, küçük teneke ambalajlar覺n balant覺 yerlerindeki çapaklara dikkat ettiniz mi? Zeytinya覺 tenekesini elinize ald覺覺n覺zda bula覺k yadan kayganlaan tenekedeki çapaklar覺n elinizi kestiini düünebiliyormusunuz? Amerika da baz覺 firmalar覺n bu yüzden ceza ald覺覺n覺 biliyormusunuz? Mutfakta bayanlar覺n kullanaca覺 ambalaj覺n ele uyumu , devrilmemesi, ya覺n d覺ar覺ya akmamas覺, a覺z yap覺s覺 , ve büyüklüü de önem ta覺maktad覺r.

 

Oksijen (hava) ile temas eden zeytinyalar覺 oksidasyona uramakta rancid-okside kusuru oluturmakta ve a覺r kokuya sebebiyet vermektedirler. Bu nedenle yine ambalajlar覺m覺zda hava geçirgenliine yer vermeyecek ekilde kapaklar kullanmal覺y覺z, mantar kapaklar zeytinya覺 için uygun deildir,zira ülkemizde zeytinya覺 için ambalaj üretilmediinden, büyük çounlukla arap ieleri kullan覺lmakta bu ielerde de doal olarak arap için uyumlu mantar kapak bulunmaktad覺r. Mantar kapaklar ie içerisinde bulunan ürünün hava ile temas etmesini salarlar ve zeytinya覺 覺s覺ya maruz kald覺覺nda genleerek mantar kapaklardan d覺ar覺 s覺zar, d覺ar覺ya s覺zan yalar etiketleri de bozarak ve kötü bir görüntü oluturur.

Is覺 (s覺cakl覺k) faktörü ;  Naturel S覺zma Zeytinya覺n覺n depolama,覺s覺s覺 18C ile 22C aras覺nda olmal覺d覺r. Bu s覺cakl覺klar覺 geçen her ortamda ve her ambalajda zeytinya覺 kusur oluturur,s覺ca覺n etkisi  özellikle tam filtre edilmemi zeytinyalar覺nda posa-k覺z覺ma-arab覺ms覺 ve sirkemsi koku ve tatlara yol açar. Hangi zeytinya覺 sat覺 yerinde yazlar覺 klima çal覺t覺r覺l覺yor? Özellikle ülkemizde yaz s覺cakl覺klar覺 35-50 derecelerde seyrederken zeytinyalar覺n覺n bozulmamas覺 gibi bir ey düünülemez. Klimal覺 ortamlarda saklanmas覺 mecburi olmal覺d覺r.Özellikle g覺daya uygun olsalar bile tenekelerde stoklanan veya sat覺a sunulan zeytinyalar覺 s覺cak ortamlarda fazla dayanmamakta ve h覺zla süngerimsi yap覺ya dönüerek salatal覺覺ms覺 dediimiz kusur olumaktad覺r.

Zeytinya覺 üretilen ,dolumu yap覺lan ve depolanan iletmelerimizin  neredeyse %95 inde klimal覺 ortam bulunmad覺覺n覺 biliyormuydunuz?

Nem ve su faktörü ; Naturel S覺zma Zeytinyalar覺 antioksidan ve fenol bileenler yönünden zengin olabilmesi ve kalitesiyle sal覺kl覺 üretilebilmesi için su ve nem den uzak olmas覺 gereklidir. Zeytinin meyvelerinin y覺kanmas覺 s覺ras覺nda bula覺k olarak k覺r覺c覺lara giden su, ayr覺ca malaksörün d覺 ceketlerine verilmesi gerekirken malaksör içerisindeki hamura verilen souk yada s覺cak sular,dekantörlerde ayr覺t覺rma için eklenen su,eski ta k覺r覺c覺l覺 sistemlerde  preslere verilen su,yada suyun üzerinden tavalarla toplanan yalar ve son olarak seperatörlerde tortuyu almak için kullan覺lan oluk oluk sular覺n naturel s覺zma  zeytinya覺na verdii zarar覺 hiç kimse veremez. Doal yolla elde etmeye çal覺t覺覺m覺z zeytinya覺 su ile temas ettii andan itibaren her  bulumas覺nda içerisindeki uçucu fenol bileenlerini,kokusunu,tad覺n覺 ve antioksidanlar覺n覺 kaybeder. 

 

Ayr覺ca stoklama tanklar覺nda posas覺ndan ar覺nd覺rmak için bekletilen zeytinyalar覺,posan覺n içerisinde bulunan zeytin karasuyu,hamur art覺覺,pirina art覺覺 ile birletiinde yine karasu içerisinde bulunan oksijenin 覺s覺n覺n etkisiyle fermantasyon balatt覺覺nda zeytinya覺na vermi olduu zarar en yüksek seviyeye ç覺kar. Ülkemiz zeytinyalar覺n覺n ana sorunu budur, sat覺 yerlerinde raflarda bulunan naturel s覺zma zeytinyalar覺n覺n bir çou posa -k覺z覺ma kokusuna sahip , taze zeytin kokmayan çok a覺r kokulara sahip yalard覺r.

Bir çok ev han覺m覺 Naturel S覺zma Zeytinya覺n覺n kokusunun a覺r olduundan ve yemek yapt覺klar覺nda yada salataya koyduklar覺nda tüketemediklerini söylerler.

Asl覺nda tüketmeye çal覺t覺klar覺 naturel s覺zma zeytinya覺ndan uzak rafinajl覺k yalard覺r. Naturel s覺zma zeytinya覺 lezzet katmas覺n覺n yan覺 s覺ra kusurlu kokmaz aksine taze çiçekler gibi ferah, zeytin çeidine bal覺 olarak ta parfüm gibi kokulara sahiptir.

 

Naturel S覺zma Zeytinyalar覺n覺n nas覺l ambalajlanmas覺 gerektiinden bahsettik, art覺k sat覺 yerlerine gittiinizde hangi ambalajda Naturel S覺zma Zeytinya覺 alaca覺n覺za yard覺mc覺 olduumuzu zannediyorum. Peki etiketlemelerde nelere dikkat edeceiz? Ürün üzerinde hasat , dolum ve son kullanma tarihi mutlaka olmal覺, yöre yada hangi zeytin meyvesinden elde edildii yazmal覺, çok seçici olduunuz durumlarda corafi iaretleme etiketi olmal覺,yeni g覺da kodeksine göre Naturel S覺zma Zeytinya覺 yada kimyasal baz覺 bilgilerinin bulundurma zorunluluu var,doruyu seçmeniz bak覺m覺ndan üzerinde kimyasal bilgileri yaz覺l覺 ,hatta duyusal panelden geçmitir,yada tavsiye edilmitir etiketlerini araman覺z gerekmektedir. 

Her zeytinya覺 Naturel S覺zma olamad覺覺 gibi her Naturel S覺zma Zeytinya覺'da ayn覺 kimysal ve duyusal özelliklere sahip deildir. Üzerinde 0,1-0,2-0,3-0,4-0,5 yazan çok özel zeytinyalar覺da üretilmektedir. Toplam serbest ya asitlii (FFA) oleik asit cinsinden düük olarak yaz覺lan ve duyusal özelliklerinde kusur bulunmayan naturel s覺zma zeytinyalar覺n覺n anne sütüne e deer olduu,bebeklerde kullan覺m覺n覺n yarar salad覺覺,kad覺nlarda göüs kanserine,mide ve barsak kanserlerine ,prostat kanserlerine iyi geldii ve tedavi edici özelliklerinin bulunduu bilimsel olarak kan覺tlanm覺t覺r.

Ambalajlama ve etiketlemenin ne kadar önemli olduu  ortaya ç覺kmaktad覺r.

                                                                                           

Ambalajlar覺n üzerindeki etiketlerde  yazan, ta bask覺, souk s覺k覺m ,cold pres , first pres , ilk ya , ayak ya覺, zeytin sütü, zeytin suyu , süper pres , burun ya覺 , çi ya, karaya, pimi ya, çuldan s覺zma, çift s覺zma, gibi anlams覺z ifadelerin yazmas覺 tüketicinin yan覺lt覺lmas覺ndan baka bir ie yaramamaktad覺r. 

Bütün bu sayd覺klar覺m覺z覺n d覺覺nda içerisindeki koruyucu antioksidan ve fenol bileenlerini kaybetmi zeytinyalar覺n覺n vücudumuza da faydas覺 olaca覺 düünülmemelidir.Antioksidan ve fenol maddeler bizi koruduu gibi Naturel Zeytinyalar覺m覺z覺 da d覺 etkenlerden korumaya çal覺覺rlar ve sava覺rlar, sava覺 kaybettiklerinde de naturel s覺zma zeytinya覺m覺z覺n bütün özellikleri kaybolur s覺radan bir ya halini al覺r.

 

                                                                                         Serdar Öçten ÜNSAL