FTALAT , CİNSEL GELİŞİMİ TEHDİT EDEN BİR KİMYASAL .
NEDEN ZEYTİNYAĞI İÇİN PLASTİK (PET) AMBALAJ ÖNERMİYORUZ ! FTALAT ! CİNSEL GELİŞİMİ TEHDİT EDEN BİR KİMYASAL .

18.06.2014 10:47:01



 

 

145 okul öncesi çocuk üzerinde yapılan araştırmanın sonuçlarına göre, doğum öncesi idrar örneklerinde kullanımı yaygın 2 ftalatın yoğun olarak bulunduğu annelerin erkek çocuklarının ilerleyen yaşlarda erkek oyunları ve oyuncakları ile daha az ilgilendikleri bulundu.

Rochester Üniversitesi Tıp Merkezi’nin (URMC) öncülük ettiği araştırma Uluslar arası Androloji Dergisi’nde (International Journal of Andrology) yayınlandı.

Araştırmanın baş yazarlığını yapan URMC Üreme Hastalıkları Birimi Direktörü Doğum ve Kadın Hastalıkları Uzmanı Prof Dr. Shanna H. Swan, testosteron hormonu erkeksi beyin gücünü ürettirdiği için, anne karnında anti-androjen kimyasalına (çevrede yoğun miktarda bulunan ftalat gibi) maruz kalmanın, erkek çocuklarda cinsiyet ile alakalı beyin gelişimine zarar verme olasılığının bulunduğu konusunda araştırmacıların endişelendiğini söylüyor.

Flatatlar konusunda uzman olan Swan açıklamasında ayrıca “Araştırmanın sonuçlarının teyit edilmesi lazım, ancak yaptığımız çalışma mevcut tıbbi bilgiler ile çelişki göstermiyor. Elde ettiğimiz sonuçlar geçmişte yapılan ftalatın erkek genital gelişimini etkilediği yönündeki araştırma sonuçları ile uyum sağlıyor. Aynı zamanda hormonların cinsiyet farklarını ve dolayısıyla cinsiyete özgü davranışlar arasındaki net ayrımı ortadan kaldırdığı konusundaki mevcut bilgileri de destekliyor. Bu konuda daha yapılması gereken çok iş var, fakat etkileri potansiyel olarak oldukça derin görünüyor.” değerlendirmelerine yer veriyor.

Ftalatlar plastiği yumuşatmada kullanılan bir tür kimyasal. Yapılan araştırmalara göre bilinen en tehlikeli 2 ftalata (DEHP ve DBP) maruz kalma en çok yiyecekler yoluyla oluyor. Bu ftalatlar polivinil kloridde (PVC) kullanılıyor. Dolayısıyla işlenmesinde, paketlenmesinde ve ısıtılma sırasında PVC’li ürün içeren her türlü gıda ftalata maruz kalmış oluyor. Böylece bu kimyasal besin zincirimize ekleniyor.

Ftalatlar vinil ve plastik kaplarda, gıda ambalajlarında (zeytin ve zeytinyağı ), ev eşyalarında ve sabun, losyon gibi birçok vücut bakım ürününde de kullanılmaktadır. Yapılan araştırmalar ftalatların genital bozukluklar, metabolik anomaliteler ve çocuk ve yetişkinlerde testosteron düşüklüğüne sebep olduğunu doğruluyor. Diş kaşıyıcılar, banyo oyuncakları, yumuşak kitaplar, oyuncak bebekler ve plastik figürlerde kullanılan 6 ftalat 2008’de federal kanunlarca yasaklandı.

Söz konusu araştırma 2000-2003 yılları arasında doğum yapan anneler üzerine uygulandı. Hamileliklerinin 28. haftasında annelerden idrar örnekleri alındı. Hastalık Ölçümü ve Engellenmesi Merkezlerinde analiz edilen idrarda ftalat arandı.

Swan ftalatların, gelişimin kritik döneminde (idrar testinin yapıldığı 8-24 haftalık gebeliklerde) ceninin testesteron üretim seviyesini düşürdüğü ve böylece beyindeki cinsel farklılaşmanın değişime uğradığı tezini öne sürmüştü. 
Bu tezin doğruluğunu tespit etmek için araştırmacılar, idrar testinin yapıldığı annelerden 3.5- 6.5 yaş arası çocuklarının okul öncesi aktivitelerine ilişkin bir anket (PSAI) doldurmalarını istediler.

PSAI ilk olarak cinsiyetler içinde ve cinsiyetler arasında oyun davranışları farklarını tespit etmek amacıyla tasarlanmış, geçmişte PCB ve dioksinler gibi diğer toksinlerin içsalgı bezlerine zarar veren yönlerini ortaya çıkardığı görülmüştür. Araştırmada PSAI oyunun üç yönüyle ilgileniyordu: çocukların ne tür oyuncakları tercih ettiği (kamyon mu bebek mi), başvurulan faaliyetler (itip kakışma mesela) ve çocuğun karakteristik özellikleri.

Son araştırma puanları oyunun hangi cinsiyeti yansıttığını ortaya koymak için hazırlanmış, yüksek puanlarla erkeklere özgü, düşük puanlarla da dişilere özgü oyunlar ortaya tespit edilmiştir.

Araştırmacılar daha sonra erkek oyun davranışları puanlarını anne karnında ftalata maruz kalma oranları ile bağlantı kurarak incelediler. İdrar örneğinde yüksek miktarda DEHP ve DBP metabolik atıkları bulunan annelerin çocuklarında erkek oyunlarında daha düşük puanlar aldıkları kaydedildi.

Swan tarafından yapılan önceki araştırmalarda hamilelik esnasında ftalata maruz kalmanın erkek bebeklerin genital gelişimini olumsuz yönde etkilediği sonucuna varılmıştı. Bilim adamları bu genital değişimleri “ftalat sendromu” olarak isimlendirmişler, araştırmayla oyuncaklarını dişleriyle kemiren bebeklerde bu sendromun cinsel gelişim açısından olumsuz sonuçlar doğurduğu ortaya konmuştur.

Oyun davranışları ile ilgili yapılmış olan bu çalışma, ftalat gibi iç salgılara zarar veren kimyasallar genital gelişimi ve hormon dengesini bozabiliyorsa, bu kimyasalların aynı şekilde beyin üzerinde nasıl bir etki bıraktığının da daha yakından incelenmesinin mutlaka gerekli olduğunu göstermiştir.

Özellikle ,zeytinyağı içerisinde bulunan yağ asitlerinin ftalatı çözerek bünyesine aldığı ve tüketim sırasında vücuda giren kanserojen maddelerin insan sağlığını tehdit ettiği bilinmektedir.


Kaynak: Rochester Üniversitesi Tıp Merkezi

Çeviren: Merve Başyiğit

(University of Rochester Medical Center, Kasım 2009, Pilot study relates phthalate exposure to less-masculine play by boys)