FOA'DA ZEYT襤N AACI OLMAK !
FOA'DA ZEYT襤N AACI OLMAK !

11.08.2013 17:43:23



FOÇA ‘DA ZEYT襤N AACI OLMAK !

Y覺llard覺r bu kadar kapsaml覺  gezememitim  Foça’y覺, akl覺mda kalan 1980 y覺l覺n覺n eylül ay覺nda aya覺ma batan deniz kestanelerinin dikenleri  ile mehur denizi ve küçük, sessiz ,irin bal覺kç覺 bar覺na覺yd覺.  

Geçen y覺l覺n (2012)  sonlar覺nda  Belianes / 襤spanya’ya yapt覺覺m覺z gezi sonunda zeytin aac覺 ve zeytinya覺 ile bütünleerek  geri dönerken hep akl覺mda  Foça vard覺.

Belediye bakan覺 ve meclis üyelerinin kat覺l覺m覺 ile oluturulan gezi program覺nda 襤spanyol zeytincilii ve bizim zeytinciliimizin kar覺lat覺rmalar覺 yap覺lm覺t覺. Küçücük bir kasabada oluturulan zeytin ve zeytinya覺 festivalini görünce bizler niçin yapam覺yoruz diye iç geçirmitim. Foça’da neden yap覺lam覺yordu, hatta dier bölgelerimizde neden olmuyordu çok sorgulam覺t覺m. Ana nedeni birlik ve berberliin olmay覺覺, herkesin en iyisini ben bilirim egolar覺 ve halen kaliteli bir s覺zma zeytinya覺 üretememi olmam覺z ve devam覺n覺 getirmediimizdi.

Geçmiten kalanlar覺n d覺覺nda zeytine dair bir eyler olmal覺yd覺, rüzgar deirmenleri  ve hafta sonlar覺 t覺kl覺m t覺kl覺m dolan bal覺k lokantalar覺n覺n d覺覺nda. Bouna gelmi olmamal覺yd覺m bu irin ege ilçesine.

Yüksek bir tepenin üzerinden ilçeye giri yaparken solumda rüzgar deirmenlerini görüyorum, as覺l heyecanland覺覺m biraz aa覺s覺ndaki zeytin aaçlar覺 marur ve dik duruyorlar, yol ayr覺m覺n覺 onlar belirliyorlar. Hiç dikkatli bakt覺n覺z m覺 ? Y覺llard覺r her gün yolunuzun üzerinde gördüünüz bu zeytin aaçlar覺 kimler taraf覺ndan dikildi diye kendinizi sorgulad覺n覺z m覺 ? Ya da bu aaçlar覺n bir çounu kesip yerine konutlar, villalar yapt覺k üzgünüz dediiniz  oldu mu?

Bu sabah yaz覺y覺 okuduunuzda farkl覺 bir gözle bakman覺z覺 istiyorum yaad覺覺n覺z Foça sokaklar覺na, sizlerin bu kadar aina olduunuzu zannettiiniz o as覺rl覺k aaçlar覺 görebilecek misiniz?

Foça yaln覺z deniz ve bal覺ktan ibaret deil, as覺rlard覺r zeytin aaçlar覺n覺n gölgesinde yaam覺  ehirlerden yaln覺zca bir tanesi. Bar覺 ve bereketin sembolü olan zeytin dal覺 Anadolu dan yay覺l覺rken dünya ya Foça’da da derin izler b覺rakm覺. 襤yonya medeniyetinden günümüze birçok medeniyete ev sahiplii yaparken belki de zeytin aaçlar覺n覺n kutsal gölgesinde yaayan insanlar覺 doyurmu, güzelletirmi ve sal覺klar覺na kavuturmu.

Y覺llard覺r anavatan覺 olan topraklar覺m覺zdan dünyaya yay覺lan, ad覺na ayetler olan bu kutsal aaç günümüzde de ülkeleri birletiren bir sembol deil midir?

 

Yoksa 襤spanya / Lleida / Belianes  ile ,  Türkiye / 襤zmir / Foça  n覺n , balant覺s覺 nedir  ? Diye soruyorum sizlere .  Bir zeytin dal覺n覺n geride b覺rakt覺覺 muhteem dostluklar覺 devam ettirmek yine bir zeytin fidan覺n覺n dikilmesi ile oluacakt覺r.

Foça belediyesi  il genel meclisine o gün 襤spanya da  Zeytindostu Dernei Genel sekreteri s覺fat覺yla sunduum öneriyi bir kez daha gündeme getirmek istiyorum; say覺n bakan ve meclis üyeleri, gelin kullanmad覺覺n覺z 5-10 dönüm civar覺nda bir araziyi tahsis edin zeytin fidanlar覺 ile doldurup  Zeytindostu dernei ve Foça Belediyesi zeytin orman覺 haline getirelim, fidanlar覺 biz temin edelim, hatta kent giriinde aç覺k hava müzesi haline getirebileceimiz bir arazide olabilir, etraf覺nda turistler için küçük ahap sat覺 yerleri bile yap覺labilir, kentin zeytinya覺n覺 , arab覺n覺, peynirini, yourdunu tan覺tmak için f覺rsat deil mi ?

 

Evlerin aras覺nda kalm覺 as覺rl覺k bu aaçlar覺 koruyal覺m, özellikle cadde ortas覺nda kalm覺 yal覺 zeytin aaçlar覺n覺 aç覺k hava müzesi oluturaca覺m覺z yere ta覺yal覺m ki hayat bulsun. Foça’y覺 ziyaret ettiim gün yol ortas覺nda kalan zeytin aac覺n覺n asfalt覺 kald覺rd覺覺n覺 gördüm, üstelik yan覺nda deterjan ile araba y覺kayan vatandalar vard覺. O kald覺r覺m覺n kalkmas覺 bir iaret deil midir? Y覺llar覺n bask覺s覺n覺 k覺rmaya çal覺an zeytin aac覺 deil midir? Kald覺ram覺yorsan覺z ekonomik gelmiyor ise etraf覺n覺 aç覺p yeil alan eklinde refüj yapabilirsiniz. Elimizdeki deerlerin k覺ymetini kaybetmeden bilmeliyiz.

Foça’da bulunan zeytin aac覺 varl覺覺 yenilenmeli ve kalite kriterlerine  uygun  zeytin ve zeytinya覺 üretimi yap覺lmal覺d覺r. Zeytinya覺 üretimi yapan birkaç firma biliyorum, ancak kalite kriterlerine uygun olmad覺klar覺 ve hatta baz覺lar覺n覺n g覺da sal覺覺 ve hijyen artlar覺na uygun olmad覺覺n覺 da gördüm.

Ürünü meydana getirdikten sonra da son tüketime kadar I覺k ,hava, 覺s覺 , su ve nemden saklamak zorundas覺n覺z. Zeytinya覺 bir g覺da maddesidir ve d覺 etkenlerden etkilenerek bozulup bayatlar. En güzel en iyi zeytinya覺n覺 üretmek kadar saklamak korumak ta gereklidir. Ortalama 30-40 derecelerde seyreden hava s覺cakl覺klar覺nda sizin iklimlendirme ortam覺n覺z yok ise ya覺n覺z bir günde oksidasyona urayacak ve bozulacakt覺r. Süt ürünlerini nas覺l soukta muhafaza ediyor ve koruyorsak zeytinya覺n覺 da korumal覺y覺z. (www.hangizeytinyagi.com) detayl覺 bilgi al覺nabilir.

 

Foça sokaklar覺nda gezerken küçük limanda kar覺l覺kl覺 bir çok lokanta ve bal覺kç覺 gördüm, ancak hiç birisinde masalar覺n覺n üzerinde zeytinya覺na rastlamad覺m ürettiimiz ürünü böyle mi pazarlamaya çal覺覺yoruz? 襤spanya da küçük bir kasaba lokantas覺nda arap zeytinya覺 ve peynir klasiini gören arkadalar覺m覺n k覺yas yapmas覺n覺 rica ediyorum. Bu bal覺 ba覺na bir yemek kültürüdür, maalesef biz zeytinya覺 kültürünün parças覺 olamad覺k !

Tatl覺c覺lar var sokaklarda sal覺kl覺 zeytinya覺 dururken kanserojen oluturan Ayçiçek ya覺 kullan覺yorlar (Birden fazla k覺zartma yapt覺覺n覺zda) Zeytinya覺 neden kullanm覺yorsunuz diye sorduunuzda a覺r kokuyor tatl覺 yenmiyor diye cevap veriyorlar, hakl覺lar da ; çünkü bozuk , oksitlenmi , a覺r koku yayan zeytinya覺 üretiyoruz da ondan. Natürel s覺zma bir zeytinya覺nda yap覺lan tatl覺n覺n da bal覺覺n ve salatan覺n da tad覺na doyum olmaz, yeter ki  üretmesini , saklamas覺n覺 ve tüketmesini bilelim.

 

Foça da birçok etkinlik yap覺lmak isteniyor, tan覺d覺覺m insanlar ellerinden geldiince oralarda tüketiciyi bilinçlendirmeye çal覺覺yorlar. Her zaman olduu gibi bu tür etkinlikler tam anlam覺yla hedefi bulmuyor ve yar覺m kal覺yor. Belediye ve odalar覺n ibirlii ile bir çok verimli ve ekonomik etkinlikler yap覺labilir, hatta uluslararas覺 boyut bile kazad覺r覺labilir. Zeytinya覺 ve arap etkinlikleri düzenlerken ticari boyutunun yan覺 s覺ra tüketiciyi bilgilendiren seminer ve kongreler yapmal覺s覺n覺z. Tad覺m etkinlikleri düzenlemelisiniz, birkaç saate s覺an deil gün boyu süren etkinliklerden bahsediyorum. Eitim ve etkinliklerin sonunda kat覺lanlar arap ,peynir ve zeytinya覺 konusunda bilgi sahibi olduklar覺n覺n fark覺na varmal覺lar. Onlara  bu bilgiyi verdiinizde ald覺覺n覺z sonuçlar mükemmel olacakt覺r. Ancak kaliteli ürünler ürettiinizi kan覺tlamal覺sn覺z.

 

Foça için gönüllü tan覺t覺m yapan bir çok insan ve yazar var, her f覺rsatta dile getiriyorlar, bu insanlardan faydalanmak gerekiyor, ancak belirli bir program dahilinde karmaa olmadan. Özellikle Nurdan Çak覺r TEZG襤N han覺m bu insanlardan birisi, yemek tarifleri ile her f覺rsatta Foça’y覺 dillendiriyor. 襤nternette bir web sayfan覺z bulunmakta,  zeytin ve zeytinya覺na a覺rl覺k vererek bunlar覺 da arap, peynir, yourt ile birletirip  daha ileriye gitmeniz gerekiyor diye düünüyorum. Gönüllü insanlar覺n覺zdan biri de Dr.Zeynep DELEN ve Egede Atölye’si  zeytin ad覺na düzenledii seminerlere  destek verilmeli.

 

Bu soka覺 kültür soka覺 haline getirip her dükkan覺n önüne saks覺 içerisinde koyaca覺m覺z zeytin fidanlar覺 ile süslenemez mi? Bir çok dünya ülkesinde ki gibi zeytinya覺 barlar覺 oluturulamaz m覺 ? Bu yazd覺klar覺m bir çounuza ütopik gelebilir, en yak覺n komumuz Yunanistan’a bakt覺覺n覺z da turizmin zeytin ve zeytinya覺 üzerine kurulu olduunu  göreceksiniz. Kii ba覺na düen zeytinya覺 miktar覺n覺n turizmden kaynaklad覺覺n覺n fark覺na varan bir zeytinya覺 sever olarak bunlar覺n yap覺lmas覺n覺n ütopik olmad覺覺n覺 düünüyorum. Bugün avrupan覺n bir çok ülkesine özellikle kuzey ülkelerine gidin zeytin yetitirmedikleri halde evlerinin balkonlar覺nda saks覺larda , cafe ve restoranlarda zeytin aac覺 göreceksiniz.

 

 

ehir planlan覺rken eski yap覺lara sad覺k kal覺n覺r ve restore edilerek tarih yaat覺l覺r, bizler ise onlar覺 y覺kmaktan zevk duyar覺z, sanki iç hesaplamalar覺m覺z vard覺r onlarla, intikam almaya çal覺覺r覺z, y覺karak ve dökerek. Dünya miras覺 say覺lan bir çok yerlerden biri olmal覺yd覺 FOÇA ve evleri, sahilde apartmanlar yerine ta evler kalmal覺yd覺. Marka ehir olmal覺yd覺 , bal覺k ve rak覺 yerine, zeytinya覺 , arap ve peynir olmal覺yd覺, saatler süren sohbetlerde.

Ta binalar覺n s覺cakl覺覺 ve çiçeklerin yaama huzur veren katk覺s覺n覺 hissederken denizin iyotunu çekmeliydik cierlerimize. Salata tabaklar覺n覺n üzerini zeytinlerimiz süslemeliydi, üzerine dökülen kaliteli s覺zma zeytinyalar覺m覺zdan bahsetmeliydi konuklar覺m覺z.

Hiçbir ey için geç kalm覺 say覺lmay覺z asl覺nda , yeter ki  içimizde sevgi ve sayg覺 olsun doaya ve birlikte yaad覺覺m覺z insanlara.

 

Sabah覺n erken saatlerinde girmi olduum Foça’ya akam güneinin rüzgar deirmenlerine dümesiyle ayr覺l覺yorum bu hüzünlü kentin sokaklar覺ndan, k覺sa bir zaman süresinde zeytin aac覺 ve zeytinya覺 ad覺na yapm覺 olduum bu ziyaretin anlam覺n覺 bulmas覺 için gelin hep beraber Zeytindostu dernei - Foça belediyesi zeytin orman覺 projesini balatarak bizden sonraki insanlara kültür miras覺 olarak b覺rakal覺m.

 

Serdar Öçten ÜNSAL

www.hangizeytinyagi.com

0 537 660 42 26