OLIVEBIOTEQ 2011 - B襤R G襤R襤T MASALI
OLIVEBIOTEQ 2011

13.11.2011 



 


OLIVEBIOTEQ 2011 - B襤R G襤R襤T MASALI !!!
 

Neden bir Girit masal覺? / Serdar Öçten ÜNSAL

Ülkemizde bugüne kadar yap覺lan toplant覺, seminer, kongre, ortakak覺l, enlik, fuar vs. hatta derslerde ; Girit Zeytinya覺nda marka, Girit sal覺kta marka, Girit uzun yaayanlar adas覺, Girit zeytincilii alm覺 ba覺n覺 gidiyor, Fabrikalar birliklere
dönütürülmü, Girit'te kanser olan yok, Girit'te zeytinya覺 tüketimi kii ba覺 25 lt , Hasatta ilerideler,Girit öyle Girit böyle diye anlat覺ld覺kça kafamda tabu oluturmuum. San覺rs覺n覺z Giritlilerden baka zeytin kültürünü bilen yok ...
襤spanya gezisinden sonra bize model olamayaca覺n覺 anlatm覺t覺m ya, aynen öyle Girit yada Yunanistan Zeytincilii bize model olamaz, Çünkü bana göre bizden geride ve tembeller......Yanl覺zca adlar覺 var, masallar覺 var, kullanmas覺n覺 biliyorlarm覺 diyorum bugüne kadar.....ya sonras覺....

Olivebioteq 2011 çok k覺sa anlatmak istiyorum,dünyan覺n bir çok
ülkesinden 190 kiinin bir araya geldii,ekonominin uçak dolduracak kadar gelitii,gelen insanlar覺n katk覺lar覺 ile ayakta durmaya çal覺an , fayda yaratmaya çal覺覺rken faydas覺zl覺a yelken açan bir sempozyum.Bir ucundan dier ucu 260 km olan bir adada,havaalan覺ndan sempozyumun düzenlendii otele 40 km yol güzergah覺 olan ve yollar覺 tek erit halinde geli gidii salanan,saatte 50 km h覺z limiti olan bir adada sempozyumun ne bir iareti,ne posteri, ne reklam覺 vard覺. Oteli
bulmakta zorland覺k diyebilirim, dünyaya aç覺k bir sempozyum
yap覺yorsan覺z, havaalan覺, otobüs güzergahlar覺, duraklar üzerine ve toplu ta覺m araçlar覺na afi asars覺n覺z, tabelalar koyars覺n覺z ki insanlar rahat ulas覺nlar, ancak amaç saklambaç oynamaksa baard覺lar san覺r覺m.

Zaten adaya ayak bast覺覺m覺zda hayalet bir ehir görünümündeydi,tatil sezonu bitmi herkes ayr覺lm覺,190 kii saklambaç oynamaya gelmi. Kald覺覺m覺z otel Kydonia bölgesinde , sempozyum Platonias'ta; her sabah deniz manzaral覺 17 km gidiyoruz, akam 17 km dönüyoruz, houma giden buydu, Sinop sahillerinde zannettim kendimi.Öleden sonra siesta vakti geldiinde ise ortada dolaan üç be kiide kayboluyor,dükkanlar kepenk indiriyor ve akam 20.00 kadar her yer kapal覺 kal覺yordu.

Sempozyumun en güzel yeri standlar覺yd覺, çok beendim en ie yarar bölüm buras覺yd覺. Küçük el örmesi sepetler içerisinde Yunanistan ve Girit Adas覺 zeytin çeitleri konulmu,üzerlerine isimleri yaz覺lm覺,arkalar覺nda ise fidanlar覺 yerletirilmiti. Çeitleri kitaptan deil dokunarak,görerek örenmek en dorusuydu. Baar覺l覺 da olmulard覺.




En kötü yan覺da otelin giri kap覺s覺nda yazan, Olivebioteq 2011
yaz覺s覺n覺n, girii kapatan aaç dallar覺 aras覺nda kaybolup
gitmesiydi, Girit Adas覺nda sempozyumla ilgili olan tek afii de aaç dallar覺 gölgelemiti.

Masal diye balad覺k ya söze devam edelim;

Girit zeytinyalar覺 marka m覺d覺r?

Ülkemizde san覺ld覺覺 gibi Girit Zeytinyalar覺 marka deildir,
olamazda. Rastlad覺覺m her mekanda, özellikle iyi diye sunulan, tad覺m覺n覺 yapt覺覺m markal覺 markas覺z zeytinyalar覺n覺n tamam覺 kusurlu ve mide yakan cinsten.Her birinde posa-çamurlu tortu-rancid kusuru mevcut.Meyvemsilik erken hasat yalarda çok az var ancak bu yalarda da yeil yaprak ve odun tad覺 younlukta. Ancak her yada çuval, has覺r kokusu var!!!

Bu kadar kusura ramen her lokantada,tavernada,cafede zeytinya覺 var, iyi veya kötü; ancak var. (Ülkemize örnek olacak yönü) 襤stemenize gerek yok masada mevcut , hatta iki ayr覺 ie olanlar覺 mevcut. ieler çounlukla % 85 koyu renkli ve vida kapakl覺, mantar olanlar yok denecek kadar az.

Girit sal覺k sembolümüdür?

Evet, gözlerimle gördüm. Mezarl覺klar覺n覺 gezdim, trafik kazalar覺
d覺覺nda ölenlerin yalar覺 75-105 aras覺, fotoraflarla
belgeledim. Mezarl覺klar覺nda bile ielerde zeytinya覺
bulunuyor. Zannediyorum mermerleri parlatmakta kullan覺yorlar. Ancakkkkk; zeytinya覺 tüketiminin yan覺 s覺ra , doal otlarla yap覺lan yemekler, sanayi üretiminin olmamas覺 da büyük bir etken deilmidir? Ada da kum ve çak覺l d覺覺nda herey gemi ile d覺ar覺dan getiriliyor ve otlar konusunda yeni kuaklara bilgiler veriliyor.

Bir akam davetli olduumuz köyde, köy halk覺n覺n bir araya gelip, çoluk çocuk, yal覺,genç topland覺klar覺 bir etkinlii yaad覺m.Orada bir doktor otlardan bahsetti, tan覺t覺m覺n覺 yapt覺 ve içerisinde bulunan vitaminlerden, antioksidanlardan, tokaferollerden nas覺l yararlan覺lmas覺 gerektiini anlatt覺. Arkas覺ndan köy halk覺 ekonomik sorunlar覺n覺 konutular, çocuklar ve ebeveynleri söz alarak neler yapmalar覺 gerektiinden söz ettiler.Kad覺n, erkek, çocuk hep bir arada olman覺n avantaj覺n覺 kulland覺lar. Ard覺ndan da yemek yediler,bize de peynir ekmek ve tatl覺 ikram ettiler. (Birliktelik fark覺)

Girit Zeytincilii al覺p ba覺n覺 gitmi midir yada Fabrikalar, birlikler
oluturulmuta bizler mi göremedik?

Bu y覺l Edremit körfezinde neler yaand覺 ise Girit Adas覺nda da ayn覺 eyler yaanm覺; çiçeklenme döneminde a覺r覺 çiçekleri görenler hayrete dümü bu kadar zeytini ne yapaca覺z diye düünürken, imdi toplayacak zeytin yok !! Yani Girit'te yok y覺l覺 yaan覺yor...Koroneiki çeidinden baka meyve tutan aaç yok. Bu da demek oluyorki bu y覺l Sofral覺kta çeitlerinde yoklar... Koroneiki çeidi zaten küçük leblebi gibi birey, toplamak için demiyor bile, makina ile bir giriyorlar dal sap saman birbirine kar覺覺yor, sonrada tahta tad覺 olan, yaprak ac覺s覺 ile
dilin üzerini kabartan bir zeytinya覺 ç覺k覺yor.

Hasat zaman覺 kas覺m balar覺 ve aral覺k ay覺 sonlar覺,hasat yap覺lan
bahçeleri gördüm, aaçlar alt覺nda has覺rlar, toprakla temas
önleniyor, topraa düen zeytin al覺nm覺yor, yada biz orada olduumuzdan alm覺yorlar!! Ancak fabrikada y覺kanan zeytinleri suyun çamurundan göremiyorum, bu ite bir terslik var !!

Zeytin bahçelerinde çal覺an Afgan içilere rastlad覺k, nas覺l ekonomi anlamad覺m, hem bat覺yorlar, hem yabanc覺 içi çal覺t覺r覺yorlar.(kaçak olabilir) Pervane eklinde mekanik hasat makinalar覺 var, çal覺覺rken göreceksiniz, zeytin dahil dal, yaprak ne varsa buduyor makina,arkas覺ndan birde budamac覺 giriyor, zeytinaac覺 al覺yor kimin umurunda.

Can al覺c覺 noktaya geliyorum;

Makinal覺 hasat, erken hasat, dip zeytini yok,ama birader ÇUVAL'a da konmaz ki !!! evet aynen çuvallara dolduruyorlar kamyonetin arkas覺na ve fabrikaya. Bitmedi daha fabrikaya gelen zeytin hemen ilenir deilmi, yokkkk bekleyecek, fabrika dolmadan makineler aç覺lmaz 1-2-3-4-5-6 gün bekleyen zeytinler, üst üste konan çuvallar, fermente olan zeytinler, kendimi bir anda Ayval覺k'ta yada Ayd覺n'da zannettim. Yokmu asl覺nda birbirimizden fark覺m覺z, onlar MASAL çocuklar覺 olmular anlat覺lm覺, bizlerde dinlemiiz sorgulamadan, görmeden, bilmeden... 

Yol üzerlerinde bir çok fabrika gördük, gezdik. Çou kapal覺
durumdayd覺, aç覺k olanlar ile konutuk,samimi davrananlar, Cikudia ikram edenler bile oldu,k覺rmad覺m içtim. Makineler 3 faz çal覺覺yor, karasular derelere ve doru AKDEN襤Z'e, bize karasuyun damlama ile aaçlara verildiini söylemilerdi, imdi kim söyledi tam hat覺rlam覺yorum ama art覺k inanm覺yorum..... Fabrikalar içler ac覺s覺 durumda, pislikten
girilecek gibi deil, prinalar ortal覺kta, arka bahçelerde, plastik beyaz bidonlar kullan覺l覺yor, s覺k覺m s覺ras覺nda talk kullan覺l覺yor, fabrika bahçelerinde kaz覺rlarken gördüm. Her yer pas içerisinde ve Birlik yada Kooperatif göremedik!!!!

Adamlar çoktan ç覺km覺, da覺lm覺lar, bizlerede Girit'ten MASALLAR anlat覺l覺yor. Ekonomik düzenleri yok, ah覺slara ait fabrikalar var. Bu kadar zeytinliin ve zeytinya覺n覺n içerisinde Zeytinya覺ndan anlayan bir allah覺n kulu yok.. Kusurlu zeytinyalar覺n覺 turistlere satmaya çal覺覺yorlar ve baar覺yorlarda, en az覺ndan ben 18 ie ya ald覺m. Ekonomileri düzelsin diye...

Girit Ad as覺nda Zeytinya覺 tüketimi anlat覺ld覺覺 gibi y覺ll覺k kii ba覺
25 lt mi dir?

Tüketilen zeytinya覺n覺n ada nüfusuna oran覺n覺 (650.000) göz önüne ald覺覺n覺zda doru gibi gelebilir, ama geri planda yaananlara bakal覺m; Ada da yaayan halk youn olarak domuz eti tükettiinden bu kadar zeytinya覺n覺 tüketmesi olanaks覺z gibi görünüyor, Adaya gelen turist say覺s覺n覺 (650.000) hesaplarsan覺z daha doru olacakt覺r, gelen turistlere çounlukla zeytinya覺 ikram edildii yemeklerine salatalar覺na konulduu ve sat覺ld覺覺 düünülürse tüketim art覺覺n覺n nedeni ortaya ç覺kacakt覺r. Hediyelik olanlara ve dökme olarak 襤talyanlara sat覺lanlar覺 saym覺yorum bile... Bizde çok konuulur ya dökme sat覺yoruz diye, Girit'te daha fazlas覺 sat覺l覺yor 襤talyanlara ve 襤spanyollara.... Yaz nüfusu turistler ile (1 300.000. oluyor)

Ancak kültür bambaka bir ey, 3000 y覺ll覺k zeytinaac覺, müze evler, kaleler, gezilmeye deer yerleri.Trafik sorun, tek eritli dar
yollar, kurallar覺 hiçe sayan Girit halk覺, (yol boylar覺nda kazalarda
ölenleri anmak için dikilen heykelciklerin çokluundan anla覺labilir) saatte 50 km ile adan覺n dier ucuna gitmek 5 saat sürüyor.

Chania-Hanya 覺ss覺z sessiz bir akdeniz kenti,Rethimnon tarih kokan bir kent,Iraklion ise üst üste binalar ile karmaan覺n youn olduu bir kent. Rethimnon'da bulunan Osmanl覺 eserlerini görmeden gelmek, (Pargali 襤brahim Camii), AVL襤 RESTAURANT da yemek yemeden gelmek, (et yemekleri, olak ve Koyun). Chania'da TAMAM TAVERNA'da sebze
çorbas覺 ve et yemekleri yemeden gelmek olmaz. Deniz ürünlerini rahatça ve ucuza tüketebilirsiniz.

En önemlisi Chania'da bulunan, Platanias yolunu takip ederek Vouves köyünde bulunan 3000 y覺ll覺k zeytinaac覺n覺 ve tar覺m müzesini , olive press in old olive oil factory, Millstones in old olive oil factory ve Oil storage görmeden Girit Zeytinciliini tan覺d覺m demeyin.

Eer 7-8 gün ve fazlas覺n覺 kalacak iseniz havaalan覺ndan ayr覺lmadan önce araç kiralamak daha ucuz geliyor (4 kiilik bir grup)

Yaz覺m覺n ba覺nda söylediim gibi Olivebioteq 2011 ' in olumlu yönü çeitlerin sunumuydu, Kalamata zeytini ülkemizde iri zeytin olarak bilinir (bulmacalarda bile ç覺kar) öyle olmad覺覺n覺 gördüm, Memecik yada iri Gemlik ayar覺nda bir çeit, ad覺 KALAMON . Üstelik KALAMATA bir ileme çeidi, t覺pk覺 Gemlik gibi. En iri zeytinleri 襤spanyol çeidi
olan Gaidourelia.

Yunanistan ve Girit adas覺 halk覺 AB fonlar覺 ile yiyip içiyorlar,üretim
yok,sürekli tüketen bir toplum. (Ekonomik krizin nedeni) kaba bir
deyimle AB fonlar覺 ile gerdee giriyorlar.Sonra da sempozyuma gelip isyan ç覺kar覺yorlar !!!!! Nereye baksan覺z AB levhalar覺, her eyi fonlarla yap覺yorlar,kendileri be para harcamak istemiyorlar.

Zeytinaaçlar覺n覺n tamam覺 bak覺ms覺z,hastal覺kl覺,youn nemden dolay覺; dal kanserleri, halkal覺 lekeler,fungusit hastal覺klar, zeytin sinei, yaprak güvesi, fidan t覺rt覺l覺 bol miktarda bulunmaktad覺r. Aaçlar覺n alt覺nda toprak ileme yap覺lmamakta, çounluunda yonca bulunmaktad覺r.Yonca hem hasatta zeytin toplamas覺n覺 kolaylat覺r覺yor, hem erozyonu önlüyor,hemde yabani ot mücadelesinde etkin rol oynuyor. Bordo bulamac覺 yada farkl覺 bir ilaç(zehir) at覺lm覺yor. Ancak süper pres s覺k覺m yapan bio fabrikada has覺rlar pasl覺 suyun içerisindeydi.....Gördükleriniz kar覺s覺nda a覺r覺p kal覺yorsunuz.

Girit zeytinaac覺 say覺s覺 300.000 , nüfusa oran覺 1/2 yani kii ba覺
ortalama yar覺m zeytinaac覺 düüyor.

G襤R襤T ADASI VE YUNAN襤STAN TESC襤LL襤 ZEYT襤N ÇE襤TLER襤

1- Gaidourelia
2- Chalkidikis
3- Valanolia
4- Adramitini (Edremit)
5- Kalamon
6- Strogilolia
7- Vasilikada
8- Megaritiki
9- Konservolia
10- Kothreiki
11- Koroneiki
12- Frantoio Rodou
13-Koutsoruelia
14- Dafnelia
15- Tragolia
16- Thiaki
17- Mirtolia
18- Mavrelia
19- Mastoidis
20- Kerkiras

襤te bir G襤R襤T MASALI böyle olutu, sizlerle paylamak ve
yaad覺klar覺m覺 anlatmak istedim. Öretilmeye çal覺覺lanlar ile kendi görüp örendiklerinizin çok farkl覺 olduu bir dünyada
ya覺yorsunuz, lütfen biraz duyarl覺 olal覺m ve bilgilerimizi paylaal覺m.

Bu birliktelikte payla覺mlar覺n覺 esirgemeyen , Say覺n Mücahit Taha
ÖZKAYA, say覺n Renan TUNALIOLU ve say覺n Asl覺 YORULMAZ'a teekkür ederim.


Sevgi ve sayg覺lar覺mla

Serdar Öçten ÜNSAL
Zeytindost / Türkiye
0 537 660 42 26