YENİ SEZONDA ZEYTİNYAĞI KALİTESİ NEDEN BOZULDU ?
2016-2017 SEZONUNDA SEKTÖRÜ BEKLEYEN SORUNLAR.

15.11.2016 14:50:19



 

 

 

    2016-2017 Yılı zeytin ve zeytinyağı sezonu sancılı geçeceğe benziyor. Bir yandan geçen sezonda  TARİŞ'in verdiği hatalı  yüksek fiyat politakası nedeniyle üreticinin elinde kalan stok zeytinyağı diğer yandan bu sezonda zeytin meyvesinde kuarklıktan oluşan  hastalık ve zararlıların verdiği kurtlu meyve paniği.

    Geçtiğimiz 2015-2016 hasat döneminde zeytin meyvesinde ürünün az olması nedeniyle yağlığa ayrılan meyvelerin azlığından kaynaklanan yüksek fiyatlama ve kaliteli üretim butik zeytinyağına olan ilginin artmasını fırsat bilen konvansiyonel üretim yapan firmaların iştahını kabartan pastadan pay kapma yarışı ile fiyatlarda büyük bir artış yaşandı.

    Çiftçi/Üretici ve konvansiyonel ürün satan firmalar butik üretim yapan firmaların fiyatlandırmasını görünce ellerindeki ürünlerinde aynı özelliklerde olduğu hatasına kapılarak fiyatlarını yüksek tuttular. Fakat butik firmaların sağlık ve kaliteden ödün vermeyen yaklaşımları ve artık kaliteyi ve sağlığı arayan tüketici ile buluşunca pazar payları hızlı bir artışa girmiştir. Konvansiyonel üretimlerini butik üretimlerle bir tutarak ellerindeki ürünün daha da artacağını düşünen büyük bir kesim üretici ,yıl ortasına geldiğinde fiyat yüksekliğinden dolayı market firmalarının TUNUS'tan yağ ithal etmesi ile  ortada kalmışlardır. Geçen yıldan ellerinde büyük miktarda yağ kalan üreticilerin saklama koşulları da uygun olmadığından elde kalan yağlar sıcak ve oksijen etkisiyle bozulmuş ve kusurlu hale gelmiştir.

 

    Geçen yılın / sezonun kusurlu yağlarından oluşan tahminen 70 000 tonlar civarında elimizde nur topu gibi stok yağımız bulunmakta iken  2016-2017 hasat yılının meyvelerde oluşan kurtlanma nedeniyle sofralık zeytinlerinde yağa verilecek olması ile 160 000 ton civarında kaliteden uzak yüksek asitli yeni yağlarımız olacaktır. İki sezonun toplam yağ miktarı 230 000 tonlar seviyesinde olması, kalitenin olmaması, zeytin meyvelerindeki kurtlarda artış yaşanması sofralık yeşil zeytin sektörüne de darbe vurmuştur. Bu yıl sofralık yeşil zeytinde fiyat yükselmeleri yaşanması aşikardır. Bir çok yeşil zeytin işleyen firma alımlarını durdurmuş toplanan zeytinlerin tamamı yağlık olarak değerlendirilmiştir ve değerlendirilmeye de devam edilmektedir.

    Çiçeklenme döneminde alınmayan önlemler , zeytinliklerin takibinin yapılmaması zeytin güvesi popülasyonu artışının görülememesi , üzerine sıcaklık artışları ve iklimsel kuraklıkla birleşince hasarsız zeytin meyvesi bulmak neredeyse olanaksızlaşmış duruma gelmiştir. 

    Bu kalite sorunlarının yaşanmasından üretici olduğu kadar İl/ilçe tarım müdürlükleri, araştırma istasyonları da sorumludur. Hastalık popülasyonunu öngörememek bu işle uğraşan ziraat mühendislerinin işlerini nasıl yapamadıklarını göstermektedir. Ülke ekonomisi çok büyük zarar görmüştür ve görmeye de devam edecektir.

    Zeytinyağı fiyatlarına gelince ; şu anda bölgesel olarak değişen 8,30 lira ile 12,00 lira arasında konvansiyonel üründe fiyatlama vardır. Kurtlu ve kurumuş meyvelerden dolayı 1 ve 3 asit değerinde yemeklik ve rafinajlık zeytinyağı üretimi yapılmaktadır. Dizem yağ üretenler neredeyse zil takıp oynayacak duruma gelmişlerdir. Bir çok yerde bu yıl üretilen yeni yağlar eski düşük asitli yağlar ile karıştırılarak / paçallanarak piyasaya sunulmaktdır. Tağşişli yağlar her seneden daha fazla artarak satışta kalmaya devam etmektedir, denetimler yetersiz cezalar caydırıcı olmamaktadır. Yüzsüz firmalar yüzsüzlüklerine devam etmekte, açıklanamayan/açıklanmak istemeyen firmalarda bu düzende haksız kazanç sağlamaktan fayda sağlar duruma gelmişlerdir.

    Tunus'tan yağ ithal edip ambalajına koyup market raflarında ithal yağ ibaresi koymadan satan firmalar, üreticisini koruyamayan kooperatifler, çatı kurumun büyük sektör firmalarının oyuncağı haline gelip onlara çalışması, tağşişe göz yumularak haksız kazanca ortak olunarak  , tağşiş yapan firmaları üye kabul edip ,onları kollaması ile  durumun düzelmesi olanak dahilinde görülmemektedir.